LIÊN HỢP QUỐC, ngày 2 tháng 12 năm 2025: Liên Hợp Quốc đang đối mặt với tình trạng thâm hụt tài chính ngày càng trầm trọng, với số tiền hội phí chưa thanh toán lên tới gần 1,6 tỷ đô la, khiến Tổng Thư ký António Guterres phải cảnh báo rằng cuộc khủng hoảng thanh khoản của tổ chức đang ở mức nghiêm trọng nhất trong nhiều năm qua. Phát biểu trước Ủy ban thứ Năm của Liên Hợp Quốc, ông Guterres cho biết tổ chức này đang chịu “áp lực tài chính nghiêm trọng”, với 760 triệu đô la tiền đóng góp chưa thanh toán được chuyển từ năm 2024 sang và thêm 877 triệu đô la vẫn đang chờ xử lý từ năm 2025. Tổng cộng, các khoản nợ này lên tới khoảng 1,586 tỷ đô la, khiến Liên Hợp Quốc phải chật vật để đáp ứng ngân sách đã được phê duyệt cho các hoạt động, gìn giữ hòa bình và các chức năng hành chính.
Tính đến cuối tháng 11, chỉ có 145 trong số 193 quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc đã đóng đủ phí. Các khoản đóng góp còn lại, phần lớn đến từ các nhà tài trợ lớn, đã khiến Liên Hợp Quốc phải phụ thuộc vào các biện pháp tiết kiệm tiền mặt tạm thời và vay nợ khẩn cấp giữa các tài khoản ngân sách để duy trì các dịch vụ thiết yếu. Ông Guterres cho biết những hạn chế tài chính đã ảnh hưởng đến khả năng thực hiện các nhiệm vụ được Đại hội đồng phê chuẩn của tổ chức. Các bộ phận trong Ban Thư ký Liên Hợp Quốc đã được lệnh trì hoãn việc tuyển dụng, đóng băng các khoản chi tiêu không thiết yếu và giảm các hoạt động đi lại và hội nghị.
Tổng Thư ký nhấn mạnh rằng các biện pháp này là cần thiết để ngăn chặn sự gián đoạn trong các chương trình gìn giữ hòa bình, nhân đạo và phát triển quan trọng. Để ứng phó với áp lực tài chính, Tổng Thư ký đã đề xuất cắt giảm 15,1% ngân sách thường xuyên của Liên Hợp Quốc năm 2026, xuống còn 3,238 tỷ đô la. Kế hoạch đề xuất bao gồm việc cắt giảm 2.681 vị trí, tương đương với việc giảm 18,8% nhân sự, cùng với việc giảm hơn 21% ngân sách cho các phái bộ chính trị đặc biệt so với năm 2025. Việc cắt giảm này là một phần của sáng kiến tiết kiệm chi phí và hiệu quả rộng lớn hơn được gọi là UN80, đánh dấu nỗ lực tái cấu trúc lớn khi tổ chức này sắp kỷ niệm 80 năm thành lập.
Guterres phác thảo đề xuất ngân sách Liên Hợp Quốc năm 2026 trị giá 3,2 tỷ đô la
Theo khuôn khổ cải cách UN80, các chức năng hành chính và hỗ trợ sẽ được hợp nhất thành các trung tâm dịch vụ toàn cầu tại New York và Bangkok. Các hoạt động về lương bổng và nhân sự sẽ được tập trung tại ba địa điểm làm việc, trong khi một số vị trí sẽ được chuyển đến các khu vực có chi phí thấp hơn để giảm thiểu chi phí chung. Guterres cho biết các biện pháp này nhằm đảm bảo Liên Hợp Quốc vẫn duy trì khả năng thanh toán và hoạt động trong bối cảnh thâm hụt ngân sách dai dẳng. Mặc dù các khoản cắt giảm được đề xuất là rất lớn, Tổng Thư ký xác nhận rằng các chương trình phát triển quan trọng, đặc biệt là các chương trình hỗ trợ Châu Phi và Nam Bán cầu, sẽ được bảo vệ khỏi những khoản cắt giảm nghiêm trọng nhất.
Những khoản cắt giảm mạnh nhất sẽ rơi vào các bộ phận hành chính và hậu cần, thay vì các hoạt động thực địa hoặc việc triển khai các chương trình thiết yếu. Những thách thức về thanh khoản của Liên Hợp Quốc đã trở thành một vấn đề thường xuyên, với các khoản đóng góp chưa được thanh toán ảnh hưởng đến sự ổn định tài chính của tổ chức trong nhiều năm liên tiếp. Ngân sách thường xuyên của Liên Hợp Quốc, được tài trợ bởi các khoản đóng góp bắt buộc từ các quốc gia thành viên, bao gồm các hoạt động cốt lõi của Ban Thư ký, các vấn đề chính trị, nhân quyền và các chương trình phát triển kinh tế. Tình trạng nợ đọng dai dẳng đã buộc tổ chức này phải trì hoãn việc hoàn trả cho các quốc gia đóng góp quân và trì hoãn việc bảo trì tại một số cơ sở.
Sự chậm trễ trong việc tài trợ toàn cầu cản trở việc thực hiện sứ mệnh cốt lõi của Liên Hợp Quốc
Đề xuất ngân sách năm 2026 hiện đang được Ủy ban thứ Năm xem xét trước khi trình lên Đại hội đồng để phê duyệt vào cuối tháng này. Ông Guterres cho biết việc tất cả các quốc gia thành viên đóng góp đúng hạn là rất quan trọng để khôi phục sức khỏe tài chính của Liên Hợp Quốc và duy trì sứ mệnh toàn cầu của tổ chức này. Lời cảnh báo của Tổng Thư ký nhấn mạnh sự căng thẳng ngày càng gia tăng giữa những yêu cầu toàn cầu ngày càng tăng đối với Liên Hợp Quốc và nguồn lực tài chính hạn chế do các quốc gia thành viên cung cấp. Các hoạt động cốt lõi của Liên Hợp Quốc, bao gồm các sứ mệnh gìn giữ hòa bình, điều phối nhân đạo và các sáng kiến phát triển bền vững, vẫn phụ thuộc rất nhiều vào việc đóng góp đúng hạn và đầy đủ các khoản đóng góp đã được đánh giá.
Nếu được thông qua, ngân sách năm 2026 được đề xuất sẽ đánh dấu một trong những đợt cắt giảm chi tiêu hoạt động trong một năm lớn nhất của Liên Hợp Quốc trong hơn một thập kỷ qua. Những cải cách này, mặc dù nhằm mục đích duy trì sự ổn định tài chính của tổ chức, nhưng cũng làm nổi bật áp lực tài chính sâu sắc mà tổ chức đang phải đối mặt khi chuẩn bị bước vào thập kỷ thứ tám hoạt động đa phương, nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết về các khoản đóng góp kịp thời của các thành viên, nguồn tài chính bền vững, và sự tin tưởng liên tục vào sứ mệnh toàn cầu của Liên Hợp Quốc trong việc duy trì hòa bình, an ninh và phát triển. – Theo Content Syndication Services.